محمد مهدى ملايرى

429

تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )

جسد آن حضرت را در قبر گذاشته بودند او دستى انگشتر خود را درون قبر انداخته تا به بهانه بيرون آوردن آن به درون قبر رود و بتواند دعوى كند كه او آخرين كسى بوده كه جسد پيغمبر را لمس كرده يا او را ديده « 1 » . چنين مىنمايد كه مغيره از سابقه صحابى بودن خود براى عرضه كردن خويش و كسب شهرت بيش از آنچه مىبايستى بهره مىگرفته است . نام او در تاريخ اين دوران در بسيارى جاها هست آن‌هم جاهايى كه از لحاظ تاريخ و محل غالبا با هم ناسازگارند و گويى بعضى از آن اخبار و روايات دستى در بين روايات ديگر گنجانده شده‌اند تا هرچه بيشتر نام او در اخبار و روايات اين دوره مطرح گردد . آنچه از اخبار و سرگذشت او در روال تاريخ اين دوران قرار مىگيرد اين است كه او هم در بين كسانى بوده است كه در فتح ابلّه كه به گفته طبرى در ماه رجب يا شعبان سال چهاردهم هجرى روى داده است حضور داشته « 2 » و از آن تاريخ هم او همواره در همين منطقه بوده و نام او در جنگهاى همين منطقه در تحت فرماندهى عتبة بن غزوان برده مىشود تا هنگامى كه عمر او را به ولايت بصره برگزيده و از آن زمان هم تا حدود دو سال ديگر در همان سمت باقى بوده تا وقتىكه در پى رسوايى ام جميل از كار بر كنار گرديد و تا مدتى هم همچنان در مدينه مىبود تا وقتىكه خليفه او را دوباره به امارت برگرداند ولى اين‌بار به جاى بصره او را به كوفه فرستاد و او تا آخر عمر خليفه در همان مقام باقيماند و عثمان خليفه بعدى او را از آن كار برداشت و تا زمان معاويه كه وى او را دوباره به امارت كوفه برگرداند همچنان در مدينه ماند . * * * چند خبر ناسازگار دربارهء مغيره ولى در كنار اين اخبار خبرهاى ديگرى هم كه از لحاظ زمان و مكان و قرائن ديگر با اينها چندان سازگار نيست در تاريخها آمده : از اين قبيل : به دستور عمر ، سعد بن ابى وقاص مغيرة بن شعبه را

--> ( 1 ) . طبرى ، 1 / 1833 . ( 2 ) . طبرى ، 1 / 2385 .